ESD Tapes

ESD Tape เทปกันไฟฟ้าสถิต ช่วยปกป้องทุกชิ้นส่วน

ในสายการผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สมัยใหม่ ไม่ว่าจะเป็น PCB, IC, เซมิคอนดักเตอร์ หรือโมดูลชิ้นส่วนสำหรับยานยนต์ ระบบสื่อสาร และอุปกรณ์อุตสาหกรรม ต่างก็มีความไวต่อไฟฟ้าสถิต ดังนั้น การจัดการ ESD (Electrostatic Discharge) หรือไฟฟ้าสถิต จึงไม่ใช่แค่เรื่องของสายรัดข้อมือ พื้น Conductive หรือโต๊ะ ESD เท่านั้น แต่ยังรวมถึงวัสดุสิ้นเปลืองอย่างเทปกันไฟฟ้าสถิตที่ใช้ในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การบัดกรี การรีเวิร์ก การห่อบรรจุ ไปจนถึงการมาร์กกิ้งเขต EPA (Electrostatic Protected Area) หรือพื้นที่ที่มีการป้องกันไฟฟ้าสถิตในพื้นที่ผลิตด้วย

เทปประเภททั่วไปอาจก่อให้เกิดประจุสะสม หรือปลดปล่อยไฟฟ้าสถิตสู่ชิ้นงานโดยไม่รู้ตัว การเลือกใช้ ESD Tape หรือ ที่ออกแบบมาสำหรับควบคุมไฟฟ้าสถิตโดยเฉพาะ จึงเป็นส่วนสำคัญของระบบ ESD Control ที่สอดคล้องกับมาตรฐานสากล เช่น IEC 61340 ในโรงงานและห้องคลีนรูมสมัยใหม่

เทปกันไฟฟ้าสถิตหรือ ESD Tape คืออะไร ?

เทป ESD หรือเทปกาวกันไฟฟ้าสถิต คือเทปที่ออกแบบมาเพื่อลด จำกัด หรือควบคุมการเกิดและการสะสมของประจุไฟฟ้าสถิตบนผิวเทป ระหว่างการลอก แปะ หรือใช้งานบนอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เทปกลุ่มนี้จัดให้อยู่ในกลุ่มวัสดุป้องกัน ESD (ESD Control Items) ใช้ในหลายกรณี เช่น

• งานประกอบและบัดกรี PCB
• การแพ็กและซีลถุงหรือกล่องสำหรับชิ้นส่วนไวต่อ ESD
• การมาร์กกิ้งเขตพื้นที่ ESD Protected Area (EPA) และพื้นที่คลีนรูม
• การยึดสายไฟ ชิ้นส่วน หรือฉลากอย่างปลอดภัยระหว่างการประกอบอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

โดยทั่วไป เทปกาวป้องกันไฟฟ้าสถิตจะแบ่งตามพฤติกรรมทางไฟฟ้าเป็นเทปแบบนำไฟฟ้า (Conductive), เทปแบบระบายไฟฟ้าสถิต (Static Dissipative) หรือเทปแบบต้านไฟฟ้าสถิต (Antistatic) ซึ่งช่วยควบคุมการไหลของประจุให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัยต่อชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ที่มีความไวสูง มีให้เลือกหลายรูปแบบ เช่น เทปใส (ESD Clear Tape) แบบตาข่าย (Grid Tape) และแบบสำหรับทำเครื่องหมายบนพื้น (Marking)

หลักการทำงานของเทปกันไฟฟ้าสถิต

หลักพื้นฐานของการเกิดไฟฟ้าสถิตและการป้องกัน ESD สามารถอธิบายให้เข้าใจได้ง่าย ๆ ว่า เมื่อมีการเสียดสี แยกผิว หรือดึงเทปออกจากม้วน วัสดุทั่วไปจะสร้างประจุไฟฟ้าสถิตขึ้นบนผิว (Triboelectric Charging) หากประจุนี้ถ่ายเทเข้าสู่ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ที่มีความไว เช่น IC หรือ MOSFET อาจเกิดความเสียหายทันทีหรือเสื่อมสภาพในระยะยาว

ด้วยเหตุนี้ เทปกันไฟฟ้าสถิตจึงออกแบบให้มีค่าความต้านทานผิว (Surface Resistivity) อยู่ในช่วงที่ควบคุมได้ เช่น 10⁴-10¹¹ โอห์ม/สแควร์ แล้วแต่ชนิดเทป และมีโครงสร้างผิวและกาวที่ช่วยลดแรงดันไฟฟ้าที่เกิดจากการเสียดสี พร้อมกระจายประจุลงสู่กราวนด์ช้า ๆ และสม่ำเสมอ

ข้อดีและความสำคัญของการใช้เทปกันไฟฟ้าสถิต

เทปกันไฟฟ้าสถิต ถือเป็นอุปกรณ์ที่ขาดไม่ได้ในงานอุตสาหกรรม โดยเฉพาะสายการผลิตอิเล็กทรอนิกส์ที่ต้องการมาตรฐานและความปลอดภัย เนื่องจากมีข้อดีดังนี้

• ลดความเสี่ยงต่อการเสียหายของชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ : ลดโอกาสการเกิดไฟฟ้าสถิตที่มองไม่เห็นด้วยตา แต่สร้างความเสียหายให้แก่ IC, PCB หรือโมดูลอิเล็กทรอนิกส์มูลค่าสูง
• สอดคล้องกับมาตรฐาน ESD Control : ใช้งานร่วมกับโปรแกรมควบคุม ESD ตามมาตรฐาน IEC 61340-5-1 ได้อย่างเหมาะสม ทั้งในส่วนของการบรรจุ การมาร์กกิ้ง EPA และการบัดกรี
• ลดการปนเปื้อนและฝุ่นในห้องคลีนรูม : เทปสำหรับคลีนรูมออกแบบให้มีการปลดปล่อยก๊าซในระดับต่ำและไม่หลุดลอกเป็นผง ลดความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนในกระบวนการผลิตที่ต้องการความสะอาดสูง
• เหมาะกับงานเฉพาะด้าน : เช่น เทปทนความร้อนกันไฟฟ้าสถิต สำหรับใช้งานระหว่างบัดกรีหรืออบเคลือบ และ ESD Floor Marking Tape สำหรับกำหนดเขต EPA บนพื้นโรงงาน
• ง่ายต่อการบริหารจัดการต้นทุน : เทปเป็นวัสดุที่เปลี่ยนทดแทนได้ง่าย ช่วยบริหารความเสี่ยงด้านไฟฟ้าสถิตโดยไม่ต้องลงทุนโครงสร้างพื้นฐานเพิ่มมากนัก เช่น การเปลี่ยนพื้นทั้งหมดเป็น Conductive Floor

ประเภทของเทปกันไฟฟ้าสถิตที่นิยมใช้โดยทั่วไป

ESD-Safe Tape ออกแบบมาให้ตอบโจทย์งานแต่ละรูปแบบ รวมทั้งเฟสของกระบวนการผลิต โดยมีเกณฑ์ที่นิยมใช้แบ่งตามมาตรฐานสากล ดังนี้

แบ่งตามคุณสมบัติไฟฟ้า

• Conductive (ตัวนำไฟฟ้า) : ค่าความต้านทานผิวต่ำ นำประจุได้เร็ว เหมาะสำหรับงานที่ต้องป้องกันไฟฟ้าสถิตสูง เช่น บรรจุภัณฑ์ Shielding หรือซีลกล่องที่มีชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ไวต่อ ESD
• Static Dissipative (ระบายประจุ) : กระจายประจุออกช้าและปลอดภัย ใช้ในงานประกอบ PCB, ติดบอร์ด และงานใน EPA (ESD Protected Area)
• Antistatic (ลดการเกิดประจุ) : ลดการสร้างประจุระหว่างการแปะ-ดึงเทป เหมาะสำหรับงานแพ็กสินค้าทั่วไป งานคลีนรูม หรือติดป้าย Label ในพื้นที่ที่ควบคุมไฟฟ้าสถิต

แบ่งตามวัสดุที่ใช้ผลิต

• Polyimide (Kapton) ESD Tape : ทนความได้ร้อนสูง เหมาะสำหรับงานบัดกรีและรีเวิร์ก
• PET Antistatic Tape : มีให้เลือกทั้งแบบเทปใสและเทปขุ่น พื้นผิวป้องกันไฟฟ้าสถิตได้สม่ำเสมอ ไม่เกิดฝุ่น เหมาะกับงานคลีนรูมและงานติดตั้งชิ้นส่วนบน PCB
• PVC ESD Tape : เทปที่มีความแข็งแรงสูง เหมาะกับงานมาร์กกิ้งพื้นและงานในโรงงาน มีสีและลายเตือน ESD ให้เลือก
• Conductive Grid Tape : ฟิล์มลายกริดนำไฟฟ้า ให้คุณสมบัติปกป้องได้ดี ใช้กับชิ้นส่วนที่ต้องการป้องกันประจุจากภายนอก

แบ่งตามลักษณะการใช้งาน

• สำหรับงานบัดกรีและรีเวิร์ก (High-Temp Masking) : ใช้เทป Polyimide ESD ทนความร้อน ป้องกันความเสียหายระหว่างใช้งานลมร้อน
• สำหรับบรรจุภัณฑ์และซีลถุง ESD (Packaging) : ใช้เทปลดการเกิดประจุหรือเทปลายกริดในการซีลถุง Shielding, ถุงป้องกัน ESD, กล่อง PCB
• สำหรับคลีนรูม (Cleanroom Use) : ใช้เทป PET/PVC เคลือบ Antistatic ที่ไม่ทิ้งคราบติดอุปกรณ์หรือ Label ในพื้นที่ที่ต้องการลดไฟฟ้าสถิต
• สำหรับมาร์กกิ้งพื้นที่ EPA (Floor & Area Marking) : ใช้ ESD Floor Marking Tape สำหรับตีเส้นหรือระบุโซน ทนแรงเหยียบได้ดีและไม่เกิดประจุไฟฟ้าสถิต

ตัวอย่างการใช้งานเทปกันไฟฟ้าสถิตในอุตสาหกรรมต่าง ๆ

ด้วยคุณสมบัติที่โดดเด่น ส่งผลให้เทปกันไฟฟ้าสถิตนิยมนำไปใช้งานในหลากหลายอุตสาหกรรมที่ต้องการความปลอดภัยและลดการเกิดไฟฟ้าสถิต ยกตัวอย่างเช่น

• อุตสาหกรรมประกอบ PCB และ SMT : ใช้สำหรับมาร์กกิ้งระหว่างบัดกรี รวมทั้งใช้ปิดจุดที่ไม่ต้องการให้โดนความร้อน และใช้เทปปิดฝาถาด IC ในระหว่างขนส่ง
• อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และห้องคลีนรูม : ใช้เทปฟิล์ม PET/PVC สำหรับยึดและจัดเรียงชิ้นส่วนภายในคลีนรูม ร่วมกับเทปมาร์กกิ้งพื้นที่ EPA บนพื้น
• อุตสาหกรรมยานยนต์และอิเล็กทรอนิกส์ในรถยนต์ : ใช้เทปลายกริดในการแพ็กโมดูล ECU, เซ็นเซอร์ และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงการมาร์กกิ้งเขต ESD Control ในสายการประกอบ
• อุตสาหกรรมอุปกรณ์สื่อสารและอุปกรณ์แพทย์ : ใช้เทปใส ESD ในการซีลบรรจุภัณฑ์และจัดเก็บชิ้นส่วนที่ไวต่อไฟฟ้าสถิต เพื่อลดความเสี่ยงระหว่างการขนส่งและจัดเก็บ
• ศูนย์ซ่อมและงานรีเวิร์กอิเล็กทรอนิกส์ : ใช้เทป ESD ร่วมกับแผ่นรอง ESD บนโต๊ะซ่อมเพื่อจัดการสายแพ สายไฟ และปิดป้องกันจุดต่อที่ไม่ต้องการให้โดนความร้อน

คู่มือเลือกเทปกันไฟฟ้าสถิตให้เหมาะกับการใช้งาน

การเลือกเทปสำหรับงาน ESD ไม่ได้มีเพียงเรื่องของชนิดกาวหรือความเหนียว แต่ควรมองในมุมของระบบ ESD Control ทั้งระบบ เพื่อให้ได้อุปกรณ์ที่ตอบโจทย์การใช้งานมากที่สุด

• เลือกตามฟังก์ชันงาน : งานบัดกรีหรือรีเวิร์ก ใช้ควรใช้เทปทนความร้อน ส่วนงานแพ็กกิ้งและบรรจุภัณฑ์เหมาะกับเทปใสหรือเทปลายกริด และงานมาร์กกิ้งพื้นที่ ควรใช้เทปสำหรับติดพื้นโดยเฉพาะ
• ค่าความต้านทานผิว : ตรวจสอบว่าผลิตภัณฑ์จัดอยู่ในกลุ่มตัวนำไฟฟ้า ระบายประจุไฟฟ้า หรือลดประจุไฟฟ้า เพื่อให้สอดคล้องกับระดับความไวของชิ้นส่วนและมาตรฐาน ESD Control ของโรงงาน
• ประสิทธิภาพของกาวและรอยกาวตกค้าง : เลือกเทปที่ให้แรงยึดเกาะเหมาะสมกับพื้นผิว และไม่ทิ้งคราบกาวหลังลอกออก โดยเฉพาะเมื่อใช้บน PCB, Housing พลาสติก หรือพื้นโรงงาน
• ความสะอาดและข้อกำหนดด้านคลีนรูม : สำหรับคลีนรูมหรือกระบวนการที่ต้องปล่อยก๊าซระดับต่ำ ควรเลือกเทปที่ระบุรองรับการใช้งานในคลีนรูมอย่างชัดเจน
• ขนาด ความกว้าง และความยาว : เลือกความกว้างม้วนเทปให้สอดคล้องกับลักษณะงาน เพื่อลดการซ้อนทับระหว่างการใช้งาน

ซื้อเทป ESDราคาโรงงาน มาตรฐานสากลได้ที่ RS

หากคุณกำลังมองหาเทปกันไฟฟ้าสถิตหรือเทปกาวกันไฟฟ้าสถิตที่ได้มาตรฐานสำหรับการใช้งานในระบบควบคุม ESD สามารถเลือกซื้อได้จากเว็บไซต์ RS ศูนย์รวมโซลูชันด้านอุตสาหกรรมและอิเล็กทรอนิกส์ เรามีสินค้าหลากหลายรุ่นให้เลือกซื้อได้สะดวกสบาย คัดสรรสินค้าคุณภาพสูงจากแบรนด์ชั้นนำ เช่น RS PRO, Desco Europe และ EUROSTAT ค้นหาสินค้าตามความต้องการของคุณได้ง่าย ๆ สั่งซื้อได้ตลอด 24 ชั่วโมงทั้งราคาปลีกและราคาส่ง พร้อมบริการจัดส่งทั่วประเทศ หรือรับคำแนะนำด้านผลิตภัณฑ์จากผู้เชี่ยวชาญของเราได้เลยเพื่อเลือกใช้ให้เหมาะสมกับอุตสาหกรรมของคุณมากที่สุด